VĂN HÓA VÀ CON NGƯỜI XÃ HOÀNG VĂN THỤ

1. Trang phục áo chàm – Biểu tượng văn hóa của đồng bào Tày, Nùng

Vẻ đẹp duyên dáng, mộc mạc của người Tày, Nùng trong trang phục áo chàm truyền thống

Xã Hoàng Văn Thụ là địa bàn có đông đồng bào dân tộc Tày, Nùng sinh sống, lưu giữ nhiều giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc. Trong đó, trang phục áo chàm là một biểu tượng văn hóa tiêu biểu, phản ánh nét đẹp mộc mạc, giản dị và tinh thần lao động cần cù của người dân địa phương.

Áo chàm được làm từ vải dệt thủ công, trải qua nhiều công đoạn như dệt vải, nhuộm chàm và may mặc. Mỗi bộ trang phục không chỉ thể hiện sự khéo léo của người phụ nữ Tày, Nùng mà còn chứa đựng những giá trị văn hóa được gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ. Với gam màu trầm đặc trưng cùng kiểu dáng giản dị, phù hợp với điều kiện lao động và sinh hoạt, áo chàm đã trở thành hình ảnh quen thuộc trong đời sống cộng đồng.

Hiện nay, trang phục truyền thống vẫn được người dân sử dụng trong các dịp lễ hội, ngày hội đại đoàn kết, hoạt động văn hóa, văn nghệ và các sự kiện của địa phương. Hình ảnh những bộ áo chàm hòa cùng tiếng đàn tính, làn điệu Then và Sli góp phần tạo nên không gian văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc.

Việc bảo tồn và phát huy giá trị của trang phục truyền thống không chỉ góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc mà còn tạo điều kiện để quảng bá hình ảnh quê hương, thúc đẩy phát triển du lịch văn hóa gắn với xây dựng nông thôn mới.

2. Hát Then, hát Sli – Những âm thanh làm nên bản sắc Tày, Nùng

Bên cạnh trang phục áo chàm, hát Then và hát Sli là những loại hình văn hóa phi vật thể tiêu biểu, gắn bó mật thiết với đời sống tinh thần của đồng bào Tày, Nùng. Qua lời ca, tiếng đàn và những giai điệu truyền thống, các giá trị về quê hương, tình yêu, lao động và khát vọng cuộc sống được lưu giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ.

Hát Then – Di sản văn hóa của cộng đồng Tày, Nùng

Trang phục truyền thống hòa cùng tiếng đàn tính, hát Then và các hoạt động văn hóa, văn nghệ, tạo nên không gian văn hóa đặc sắc của đồng bào Tày, Nùng.

Hát Then là loại hình nghệ thuật dân gian tổng hợp, kết hợp giữa lời hát, tiếng đàn tính và các nghi lễ truyền thống. Không chỉ mang giá trị nghệ thuật, Then còn phản ánh đời sống tâm linh, tín ngưỡng và quan niệm về con người, thiên nhiên của đồng bào Tày, Nùng.

Năm 2019, nghi lễ Then của người Tày, Nùng, Thái ở Việt Nam được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Đây là niềm tự hào, đồng thời là động lực để địa phương tiếp tục bảo tồn và phát huy giá trị di sản trong đời sống hiện đại.

Hát Sli – Lời ca giao duyên đậm đà bản sắc

Hát Sli – tiếng hát giao duyên mộc mạc, đằm thắm của đồng bào Nùng, thể hiện tình cảm, tình yêu quê hương và đời sống cộng đồng

Khác với hát Then, hát Sli là hình thức hát đối đáp của đồng bào Nùng, thường diễn ra trong các lễ hội, ngày hội và hoạt động sinh hoạt cộng đồng. Nội dung các câu hát phong phú, thể hiện tình yêu quê hương, tình cảm lứa đôi, tình đoàn kết và những kinh nghiệm trong lao động, sản xuất.

Với lối ứng đối linh hoạt, lời ca giàu hình ảnh và cảm xúc, hát Sli thể hiện sự thông minh, tinh tế trong đời sống văn hóa của đồng bào, góp phần làm phong phú kho tàng văn hóa dân gian của địa phương.

Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống

Những năm qua, xã Hoàng Văn Thụ luôn quan tâm bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống thông qua việc duy trì các câu lạc bộ văn nghệ, tổ chức các hoạt động giao lưu, biểu diễn trong các ngày lễ, ngày hội và khuyến khích thế hệ trẻ tham gia học tập, thực hành các làn điệu Then, Sli.

Việc gìn giữ trang phục áo chàm, hát Then, hát Sli cùng các phong tục, tập quán truyền thống không chỉ góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc mà còn tạo nền tảng để phát triển du lịch cộng đồng, quảng bá hình ảnh xã Hoàng Văn Thụ – vùng đất giàu truyền thống văn hóa, thân thiện và mến khách.

3. Nét đẹp phong tục, tập quán của đồng bào Tày, Nùng ở Hoàng Văn Thụ

Bên cạnh trang phục áo chàm, hát Then và hát Sli, đồng bào Tày, Nùng ở xã Hoàng Văn Thụ vẫn gìn giữ nhiều phong tục, tập quán truyền thống, trong đó Rằm tháng 7 (Tết Pây Tai) là nét đẹp văn hóa tiêu biểu, thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", tình cảm gia đình và sự gắn kết cộng đồng.

            Rằm tháng 7 – Ngày hướng về cội nguồn

Rằm tháng 7 là dịp con cháu trở về sum họp, tưởng nhớ tổ tiên và cầu mong gia đình bình an, mùa màng thuận lợi. Các gia đình chuẩn bị mâm cơm truyền thống, thực hiện các nghi lễ theo phong tục, qua đó gìn giữ và trao truyền những giá trị văn hóa tốt đẹp cho thế hệ trẻ. Đến nay, phong tục này vẫn được duy trì phù hợp với đời sống hiện đại, góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc và phát huy truyền thống tốt đẹp của đồng bào Tày, Nùng.